Nasim-e-Kherad

Nasim-e-Kherad

Criticism and Investigation of Probable Objections to the Principle of Contradiction

Document Type : scientific publicational

Author
Mahdi Shajarian
Assistant Professor, Department of Social Justice, Research Institute of Social and Civilization Studies, Research Institute of Islamic Sciences and Culture, Qom, Iran
Abstract
The impossibility of reconciliation of two contradictories has an important position as the ‘mother proposition’ in the system of foundationalism. This article attempts to explain, through an analytical-critical method, the objections that can be posed to this principle and answer them. Doubt in recounting position of this principle and considering it as a mental structure, doubt in its realism, doubt in the instances of this principle due to probability of not discovering some of the conditions of contradiction, doubt in possibility of adjusting an argument by relying on this principle due to no independent proposition of it and, finally, doubt in referring to this principle in foundationalists’ scientific efforts are among the most important drawbacks in this regard. None of these drawbacks seems to be right. Impossibility of reconciliation is the essential judgment of two contradictories, no matter in which existential sphere they are assumed. Doubts in realism of this principle will lead to skepticism, and intuitive knowledge is the foundation of affirming it. The inductive nature of the conditions of contradiction is not in conflict with the axiomaticity of this principle. Argumentation is not restricted to syllogism. Besides, according to some foundations, the primary axioms are pluralized along with this principle. In their scientific efforts, the foundationalists also are obliged, merely in the position of offering proofs on the basis of restricting the primary axioms to this principle, to refer their arguments to this principle.
Keywords
the principle of contradiction
foundationalism axiomatic
intuitive knowledge

Subjects

ابن‌سینا، حسین بن عبدالله (بی‌تا)، شرح الإشارات و التنبیهات للطوسی (مع المحاکمات)، ج 1، قم: دفتر نشر الکتاب.
جوادی آملی، عبدالله (1384 الف)، تبیین براهین اثبات خدا، قم: اسراء.
ــــــــــــــــــــــ (1384 ب)، معرفت‌شناسی در قرآن، قم: اسراء.
جهان‌فکر، مصطفی و عسکری سلیمانی امیری (1394)، «ماهیت اصل امتناع تناقض و فروع سه‌گانۀ آن»، معرفت فلسفی، ش 50: 123–148.
حسین‌زاده، محمد (1388)، معرفت بشری: زیرساخت‌ها، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره).
ــــــــــــــــــ (1390)، پژوهشی تطبیقی در معرفت‌شناسی معاصر، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره).
ــــــــــــــــــ (1393)، مؤلفه‌ها و ساختارهای معرفت بشری؛ تصدیقات یا قضایا، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره).
ــــــــــــــــــ (1394)، معرفت‌شناسی در قلمرو گزاره‌های پسین، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره).
ــــــــــــــــــ (1396)، معرفت؛ چیستی، امکان و عقلانیت، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره).
ــــــــــــــــــ (1386)، «اصل امتناع تناقض: حکمت متعالیه و منطق فازی»، خردنامه صدرا، ش 50: 78–92.
سلیمانی امیری، عسکری (1385)، «جایگاه ام‌القضایا (اصل امتناع تناقض) در میان معارف بشری»، معرفت فلسفی، ش 11: 79–108.
شریف‌زاده، رحمن و سید محمدعلی حجتی (1390)، «بررسی و نقد دیدگاه تناقض باوری»، اندیشه دینی، ش 39: 87-108.
صادقی، رضا (1384)، «درباره اصل امتناع تناقض»، معرفت فلسفی، ش 8: 94–121.
صدرالدین شیرازی، محمد (1981م)، الحکمة المتعالیة فی الأسفار العقلیة الأربعة، ج 1، قم: مکتبة المصطفوی.
طاهری خرم‌آبادی، سید علی (1390)، معرفت پیشین، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره).
طباطبایی، محمدحسین (1417ق)، المیزان فی تفسیر القرآن، ج 1، قم: مؤسسة الأعلمی للمطبوعات.
ــــــــــــــــــــــــ (1374)، تفسیر المیزان، ترجمه سید محمدباقر موسوی همدانی، ج 1، قم: جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
عارفی، عباس (1389)، بدیهی و نقش آن در معرفت‌شناسی، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره).
فیاضی، غلامرضا (1392)، درآمدی بر معرفت‌شناسی، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره).
کاپلستون، فردریک چارلز (بی‌تا)، تاریخ فلسفه: از ولف تا کانت، تهران: سروش.
مصباح یزدی، محمدتقی (1389)، آموزش فلسفه، ج 1، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره).
ــــــــــــــــــــــــــ (1363)، تعلیقه علی نهایة الحکمه، قم: در راه حق.
ــــــــــــــــــــــــــ (1384)، شرح برهان شفا، ج 1، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره).
Nasim-e-Kherad
Volume 9, Issue 2 - Serial Number 17
February 2024
Pages 183-201