Nasim-e-Kherad

Nasim-e-Kherad

An Ontological Analysis of the Pervasive Governance of Reason over the Levels of the Soul and Body from the Perspective of Transcendent Philosophy (Ḥikmat al‑Mutaʿāliyah) and Its Practical Implications

Document Type : scientific publicational

Authors
zeinab ebadi 1
abbas javareshkiyan 2
seyd morteza hosiny shahrudi 3
1 PhD student in Transcendental Wisdom, Department of Philosophy and Islamic Wisdom, Faculty of Theology and Islamic Studies, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran.
2 Associate Professor, Department of Islamic Philosophy and Wisdom, Faculty of Theology and Islamic Studies, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
3 Professor, Department of Philosophy and Islamic Theology, Faculty of Theology and Islamic Studies, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran.
Abstract
One of the fundamental issues in anthropology and the philosophy of the soul is explaining how reason, as a higher and immaterial faculty, governs the lower levels of the soul and the body—such as faculties of perception and movement, and bodily actions. Drawing upon the principles of Transcendent Philosophy (Ḥikmat al‑Mutaʿāliyah) and employing a descriptive–analytical method, this study examines how reason can direct and manage these lower faculties despite their material and inferior nature. Based on principles such as the primacy of existence (aṣālat al‑wujūd), the unity and simplicity of the soul, the union of soul and body, and substantial motion (ḥarakat jawharīyah), it is shown that reason, as the highest level of the soul, possesses a pervasive, active, and graded presence across other dimensions, guiding them accordingly. This interpretation of reason as a dynamic and immanent presence within the soul’s realms provides a philosophical framework for understanding human action in relation to its existential levels. Within this framework, bodily acts, illuminated by rationality, acquire degrees of transcendence and value, rising beyond mere behavior to a higher ontological rank. Such an approach, in contrast to dualistic perspectives, such as Peripatetic and Cartesian schools, offers a theoretical foundation for the renewed reconstruction of ethical, educational, and psychological concepts based on Transcendent Philosophy.
Keywords
governance of reason
Transcendent Philosophy (Ḥikmat al‑Mutaʿāliyah)
existential pervasion
graded unity of the soul
union of soul and body
rationalization

Subjects

1.     ابن سینا، (1417)، النفس من کتاب الشفاء، تحقیق حسن حسن زاده آملی، قم، دفتر تبلیغات اسلامی
2.     ــــــ (1381)، الاشارات و التنبیهات، قم، نشر البلاغه
3.     اردبیلی، عبدالغنی، (1392)، تقریرات فلسفه امام خمینی (قدس سره)، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره)
4.     حسن‌زاده آملی، حسن، (1388)، عیون مسائل نفس و شرح آن، قم: قائم آل محمد
5.     ــــــ (1395)، اتحاد عاقل به معقول، قم: بوستان کتاب
6.     جوادی آملی، عبدالله، (1386)، رحیق مختوم، قم: اسراء
7.     دکارت، رنه، (1381)، تأملات در فلسفه اولی، ترجمه احمد احمدی، تهران، سمت
8.     ــــــ (1386)، اعتراض‌ها و پاسخ‌ها، ترجمه علی موسایی افضلی، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی
9.     علامه طباطبایی، محمدحسین، (1417)، نهایة الحکمة، قم: موسسه النشر الاسلامی
10.  ــــــ (1386)، نهایة الحکمة، ترجمه و شرح علی شیروانی، قم: بوستان کتاب
11.   ملاصدرا، محمد بن ابراهیم قوام، شیرازی، (1981)، الحکمة المتعالیة فی الاسفار الاربعة العقلیة، بیروت: دار احیاء التراث العربی
12.  ــــــ (1360)، شواهد الربوبیة، تهران: مرکز نشر دانشگاهی
13.  ــــــ (1361)، العرشیة، تصحیح و ترجمه غلامحسین آهنی، تهران: انتشارات مولی
14.  ــــــ (1363)، المشاعر، تصحیح و ترجمه عماد الدوله، بدیع الملک، تهران: طهوری
15.  ــــــ (1381)، کسر اصنام الجاهلیة، تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا
16.  ــــــ (1363)، مفاتیح الغیب، تهران: انجمن حکمت و فلسفه ایران- مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگ
17.  ــــــ (1354)، المبدأ و المعاد، تهران: انجمن حکمت و فلسفه ایران
18.  ــــــ (1366)، شرح اصول کافی، تهران: موسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی (پژوهشگاه)
19.  ــــــ (1386)، الشواهد الربوبیة فی مناهج السلوکیة، قم: بوستان کتاب
20. ــــــ (1430)، مفاتیح الغیب، بیروت: موسسة التاریخ العربی
21.  ــــــ 1375)، مجموعه رسائل فلسفی صدرالمتالهین، تهران: حکمت
22. مصباح یزدی، محمدتقی، (1390)، شرح جلد هشتم اسفار، قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)
23. مطهری، مرتضی، (1377)، مجموعه آثار، تهران: صدرا