نسیم خرد

نسیم خرد

ماهیت کلام فلسفی

نوع مقاله : علمی پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه معارف، دانشگاه آزاد اسلامی تهران (واحد یادگار امام شهرری)، تهران، ایران
چکیده
در فرهنگ اسلامی تعبیر کلام فلسفی گرچه پیشینه ای دیرین دارد اما ماهیت آن هنوز به خوبی تبیین نشده است. برخلاف برخی که در تلاش اند نقش فلسفه را در کلام کمرنگ جلوه دهند نگارنده معتقد است با فلسفی شدن کلام تمام مولفه های آن به گونه ای دستخوش تغییر شد که به سختی می توان آن را با کلام سنتی یکی دانست. باتوجه به نقش اساسی که فلسفه در کلام دارد و باتوجه به اختلاف نظرهایی که در این مبانی وجود دارد لازم است متکلم قبل از پرداختن به مسائل الهیات به معنای خاص موضع خود را در الهیات به معنای عام مشخص کند. در این نوشتار سعی شده است مولفه هایی از کلام که تحت تاثیر فلسفه دستخوش تغییر شده است تبیین شود و با توجه به این تغییرات تعریف دقیقی از کلام فلسفی ارائه شود و به وجود تمایزات کلام فلسفی نسبت به سایر علوم همگن پرداخته شود تا نسبت آنها به خوبی روشن شود.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The Nature of Philosophical Kalām (Islamic Theology)

نویسنده English

MohammadMahdi Fereydooni
Assistant Professor, Department of Islamic Studies, Yadegar e Imam Branch, Islamic Azad University, Shahr e Rey, Tehran, Iran.
چکیده English

Although the philosophical kalām (Islamic theology) has a long history in the Islamic intellectual tradition, its precise nature has not yet been adequately clarified. Contrary to those who attempt to minimize the role of philosophy within kalām, I, the author, argue that once kalām became philosophically oriented, all of its core components underwent such a profound transformation that it is difficult to equate it with classical or pre-philosophical kalām. Given the fundamental role that philosophy plays in shaping kalām—and in light of the significant disagreements that exist regarding these philosophical foundations—it is necessary for kalām theologians, before engaging in issues of ilāhiyyāt bi‑maʿnā al‑akhṣṣ (metaphysics (theology) in its particular sense), to first determine their position within ilāhiyyāt bi‑maʿnā al‑aʿamm (metaphysics (theology) in its general sense). This study seeks to explain the elements of kalām that have been transformed by philosophy and, in light of these changes, to offer a precise definition of philosophical kalām. It also examines the distinguishing features of philosophical kalām in comparison with other cognate disciplines, thereby clarifying its intellectual relationship to them.

کلیدواژه‌ها English

kalām (Islamic theology)
philosophy
philosophical kalām
quiddity (māhīyyah)
subject‑matter
end/goal (ghāyah)
method

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 18 فروردین 1405